" درد " شعری از شادروان قیصر امین پور

 

دردهای من

جامه نیستند

تا ز تن در آورم

«چامه و چکامه» نیستند

تا به رشتۀ سخن درآورم

نعره نیستند

تا ز نای جان برآورم

دردهای من نگفتنی

دردهای من نهفتنی است

*****

دردهای من

گرچه مثل دردهای مردم زمانه نیست

درد مردم زمانه است

مردمی که چین پوستین‌شان

مردمی که رنگ روی آستین‌شان

مردمی که نام‌هایشان

جلد کهنۀ شناسنامه‌هایشان

درد می‌کند

من ولی تمام استخوان ِ بودنم

لحظه‌های سادۀ سرودنم

درد می‌کند

انحنای روح من

شانه‌های خستۀ غرور من

تکیه‌گاه بی‌پناهی ِ دلم

شکسته است

کتف گریه‌های بی‌بهانه‌ام

بازوان حس شاعرانه‌ام

زخم خورده است

*****

دردهای پوستی کجا؟

درد دوستی کجا؟

*****

این سماجت عجیب

پا فشاری شگفت دردهاست

دردهای آشنا

دردهای بومی غریب

دردهای خانگی

دردهای کهنۀ لجوج

اولین قلم

حرف حرف درد را

در دلم نوشته است

دست سر نوشت

خون درد را

با گلم سرشته است

پس چگونه سرنوشت ناگزیر خویش را رها کنم؟

درد

رنگ وبوی غنچۀ دل است

پس چگونه من

رنگ وبوی غنچه را ز برگ های توبه توی آن

جدا کنم

دفتر مرا

دست درد می‌زند ورق

شعر تازۀ مرا

درد گفته است

درد هم شنفته است

پس در این میانه من

ازچه حرف می زنم؟

درد، حرف نیست

درد، نام دیگر من است

من چگونه خویش را صدا کنم؟

آن‌هایی که رفته‌اند؛ آن‌هایی که مانده‌اند

آن‌هایی که (از ایران) رفته‌اند هر روز ایمیل‌شان را در حسرت نامه از آن‌هایی که مانده‌اند باز می‌کنند و از اینکه هیچ نامه‌ای ندارند کلافه می‌شوند.‎

آن‌هایی که  (در ایران)  مانده‌اند  هر روز… نه … یک‌روز در میان ایمیل‌شان را چک می‌کنند و از اینکه نامه‌ای از آن‌هایی که رفته‌اند ندارند کفرشان در می‌آید‎.
آن‌هایی که رفته‌اند منتظرند آن‌هایی که مانده‌اند برایشان نامه بنویسند. فکر می‌کنند که حالا که ازجریان زندگی آن‌هایی که مانده‌اند خارج شده‌اند، آن‌ها باید  تصمیم بگیرند که هنوز می‌خواهند به دوستی‌شان از دور ادامه بدهند یا نه‎.
آن‌هایی که مانده‌اند منتظرند که آن‌هایی که رفته‌اند برایشان نامه بنویسند .فکر می‌کنند شاید آن‌هایی که رفته‌اند مدل زندگیشان را عوض کرده باشند و دیگر دوست نداشته باشند با آن‌هایی که مانده‌اند معاشرت کنند‎.
آن‌هایی که رفته‌ان همانطور که دارند یک غذای سر دستی درست می‌کنند تا تنهایی بخورند فکر می‌کنند آن‌هایی که مانده‌اند الان دارند دور هم قورمه‌سبزی با برنج زعفرانی می‌خورند و جمع‌شان جمع است و می‌گویند و می‌خندند‎.
آن‌هایی که مانده‌اند همان طور که دارند یک غذای سر دستی درست می‌کنند فکر می‌کنند آن‌هایی که رفته‌اند الان دارند با دوستان جدیدشان گل می گویند و گل می‌شنوند و از آن غذاهایی می خورند که توی کتاب های آشپزی عکس‌اش هست‎.
آن‌هایی که رفته‌اند فکر می‌کنند آن‌هایی که مانده‌اند همه اش با هم بیرون‌اند. کافی شاپ  می‌روند .خرید می‌رمند … با هم کیف دنیا را می‌کنند و آن‌ها را که آن گوشه‌ی دنیا تک افتاده‌اند فراموش کرده‌اند‎.
آن‌هایی که مانده‌اند فکر می‌کنند آن‌هایی که رفته‌اند همه‌اش بار و دیسکو می‌روند و خیلی بهشان خوش می‌گذرد و آن‌ها را که توی این جهنم گیر افتاده‌اند فراموش کرده‌اند‎.
آن‌هایی که رفته‌اند می‌فهمند که هیچ کدام از آن مشروب ها باب طبعشان نیست و دلشان می‌خواهد یک چای دم‌کرده‌ی حسابی بخورند‎.
آن‌هایی که مانده‌اند دلشان می‌خواهد بروند یک‌بار هم که شده بروند یک مغازه‌ای که از سر تا تهش مشروب باشد که بتوانند هر چیزی را می‌خواهند انتخاب کنند‎.
آن‌هایی که رفته‌اند همانطور که توی صف اداره‌ی  پلیس برای کارت اقامت‌شان ایستاده‌اند و می‌بینند که  پلیس با باتوم خارجی‌ها را هل می دهد فکر می‌کنند که آن جهنمی‌که تویش بودند حداقل کشور خودشان بود. حداقل احساس نمی‌کردند طفیلی هستند‎.
آن‌هایی که مانده‌اند همانطور که گشت ارشاد با باتوم دختر ها را سوار ماشین می‌کنند فکر می‌کنند که آن‌هایی که رفته‌اند الان مثل آدم های محترم می روند به یک اداره مرتب و کارت اقامتشان را تحویل می گیرند‎.
آن‌هایی که رفته‌اند همانطور می نشینند  پشت  پنجره و زل می زنند به حیاط و فکر می‌کنند به اینکه وقتی برگردند کجا کار گیرشان میاید و ایا اصلا کار گیرشان میاید؟
آن‌هایی که مانده‌اند فکر می‌کنند که آن‌هایی که رفته‌اند حال کرده‌اند و حالا می‌آیند جای آن‌ها را سر کار اشغال می‌کنند و آن‌ها از کار بیکار می شوند‎.
آن‌هایی که مانده‌اند فکر می‌کنند آن‌هایی که رفته‌اند حق ندارند هیچ اظهار نظری در هیچ موردی بکنند چون دارند آن‌ور حال می‌کنند.
آن‌هایی که رفته‌اند هی با شوق بیانیه ها را امضا می‌کنند و می خواهند خودشان را به  جریان سیاسی کشوری که تویش نیستند بچسبانند‎.
آن هایی که مانده‌اند  در حسرت بی‌بی‌سی  بدون  سانسور کلافه می شوند‎.
آن‌هایی که رفته‌اند هیچ سایت خبری را نمی خوانند. ربطی بهشان ندارد خبر کشور هایی که تویش هستند‎…
آن‌هایی که مانده‌اند می خواهند بروند.
آن‌هایی که رفته‌اند می خواهند بر گردند‎.
آن‌هایی که رفته‌اند  به کشورشان با حسرت فکر می‌کنند‎.
اما هم آن‌هایی که رفته‌اند و هم آن‌هایی که مانده‌اند در یک چیز مشترکند :

آن‌هایی که رفته‌اند احساس تنهایی می‌کنند. آن‌هایی که مانده‌اند هم احساس تنهایی می‌کنند‎. کاش جهان اینقدر با ما نامهربان نبود‎

هزینه یک ساعت روشنایی در طول زمان

این پست مثالی است برای اینکه بفهمیم که تکنولوژی و تجارت چگونه زندگی ما را تغییر داده است. هزینه داشتن یک ساعت روشنایی در شب (به قدرت روشنایی 1200 لومن) در زمانهای مختلف بر حسب متوسط درآمد در انگلستان به شرح زیر است:

• در سال1997 هزینه یک ساعت روشنایی در شب (با یک لامپ فلورسنت) برابر درآمدی است که در طول نیم ثانیه به دست می آمده است.
• در سال1950 هزینه یک ساعت روشنایی در شب (با یک لامپ رشته ای یا همان لامپ معمولی) برابر درآمدی است که در طول 8 ثانیه کسب می شده است.
• در سال1880 هزینه یک ساعت روشنایی در شب (با یک چراغ نفتی (نفت سفید)) برابر درآمدی است که در زمانی برابر 15 دقیقه به دست می آمده است.
• در سال 1800 هزینه یک ساعت روشنایی در شب (با یک شمع ساخته شده از چربی گوسفند) برابر درآمدی است که در طول 6 ساعت کسب می شده است.

پینوشت: برگرفته از سخنرانی مت ریدلی در کنفرانس تد.

رابطه زیبایی و درآمد

 

اینکه زیبایان به طور متوسط درآمد بیشتری دارند موضوع شناخته شده ای است. مطالعه ای اخیر که در مجله هفتگی نیویورک تایمز چاپ شده نشان می دهد که درآمد آدم های زیبا، در طول عمرشان، 230000 دلار بیشتر از کسانی است که "کمتر از متوسط زیبایند". البته باید توجه کرد که زیبایی موضوعی نسبی است. (به قول سهراب: "قشنگ یعنی دیدن عاشقانه اشکال" و نه هر چشمی هر کسی را عاشقانه بنگرد). در مطالعه نشان داده شده است که مردان "با زیبایی کمتر از متوسط" 17% و زنان "با زیبایی کمتر از متوسط" 12% کمتر درآمد کسب می کنند. دلیلش هم این است که مردان به هر حال به دنبال کار می روند ولی زنان زشت تر بیشتر از بقیه خانه نشینی را انتخاب می کنند (با توجه به اینکه میدانند درآمدشان به دلیل زشتیشان کمتر خواهد بود از کار منصرف می شوند.)

آنهایی که با بازار کار امریکا آشنایند می دانند که گاهی در این بازار، افراد از شرکتها به دلیل تبعیض در محیط کار شکایت می کنند. مثلا در بعضی از موارد مطرح شده در دادگاهها، فرد بر علیه تبعیض، به دلیل سن بالا یا به دلیل اینکه زن است، شکایت می کند. مسئله این است که تا به حال کسی به دادگاهی، با این ادعا که به دلیل زشتی مورد تبعیض قرار گرفته، بر علیه شرکتی شکایت نبرده است. دلیلش البته، قابل درک است.

دانیل هامرمش از دانشگاه آستین این مطالعه را انجام داده است.

کاریکاتور

اولگ درگاچوف از اوکراین

*

با نیزه ی "رسانه" رفته به جنگ جوجه اژدها ... حواسش به اژدها بزرگه نیست؛ بدتر: حتی حواسش به زمین دعوا هم نیست!

.

.

.

.

نابسامانی های خیابانی در انگلستان و جامعه شناسی!

این به نظرم یکی از جالب توجه ترین پدیده های اجتماعی عصر حاضر می تواند باشد. ظرف فقط چند روز، یکباره تمام تصور امنیت و آرامش اقتصادی اجتماعی در یکی از جوامع غربی که سابقه ی ثبات و امنیت اجتماعی و نظارت پلیس آن شهرت جهانی دارد در نتیجه ی شورش و غارت گری های خیابانی چند صد نوجوان و جوان انگلیسی در لندن و هشت شهر دیگر در بریتانیا به طرز فجیعی به هم می ریزد و همه را از مسئولین دولتی گرفته تا پلیس و مردم عادی ساکن در مناطق مرفه و غیرمرفه در سراسر این کشور و نیز در جهان غافلگیر و حیرت زده باقی می گذارد. آنچه در وهله ی اول به ذهن می رسد این است که چنین نمی تواند باشد که همه این رخدادها یک شبه شکل گرفته است، و صرف نظر از این که نحوه ی برخورد با چنین پدیده ای چگونه بهتر است باشد (که ظاهراً صلاح مملکت خویش خسروان دانند)، ریشه یابی شکل گیری و انفجار ناگهانی چنین پدیده هایی در این سطح وسیع و پرمخاطره نیاز به مطالعات عمیق و همه جانبه دارد.

آنچه برای من جالب است قائل شدن به ریشه های کاملاً متنوع بروز و شکل گیری این پدیده در ذهن و بیان افراد مختلفی است که در مباحثاتی که سریعاً در سطح رسانه های رسمی و رسانه های اجتماعی -جایی که رسانه ها اجازه دارند به کارکرد و وظایف اصلی خود بپردازند- جریان یافته، شنیده می شود. یکی از قابل تحسین ترین اقدامات رسانه ای در سطح کشورهای غربی ، انتشار اخبار و نیز انعکاس افکار عمومی و جذب اظهار نظر های مردم عادی در کنار کارشناسان متخصص در هر حوزه ای است، یعنی پیرامون هر مسئله ی روز اجتماعی شما می توانید از ذهنیت سیاستمداران، و نیز دانشمندان و نیز تک تک افراد عادی مطلع شوید چرا که آنجا به درستی دریافته اند که نظرات "مردم عادی" نیز "حائز اهمیت" است! علمای اجتماعی و محققین واقعی، نیز، نظریات خود را نه از اعماق کهکشان ها در فضا یا از خلال کتابهای نویسندگان علوم اجتماعیِ سایر کشورهای دنیا، بلکه از میدان واقعی زندگی اجتماعی مردم عادی خودشان می جویند و "به بار می آورند"، برای یافتن حقیقت باید به سراغ مردم رفت و نظر ایشان را جویا شد، چرا که این زندگی، احساسات، تجربیات و مشاهدات مردم هر جامعه است که زندگی اجتماعی را می سازد!

شما وقتی به نظرات مردم عادی در اخبار چند روز اخیر توجه می کنید تعجب می کنید که چقدر عالمِ علوم اجتماعی در این جامعه در قالب مردم عادی زبان به سخن گشوده اند. از همین مردم عادی است که می شنویم : ...به عنوان مثال: برخلاف نظر فلان مقام مهم سیاسی، اینها که شورش و غارت کرده اند، الزاماً یک سری آدم مریض نیستند، ... در نتیجه ی مصرف مواد این رفتارها را بروز نداده اند، ... یک سری جوان هستند که الگوی نقش مثبتی در زندگی، سیاست، فرهنگ، روزنامه ها، تلویزیون، ماهواره یا سینما برای خود نیافته اند، تا مثلاً اخلاقی تر رفتار کنند، یا ارزش های اخلاقی بهتری را در خود درونی کرده باشند، از جانب والدین خود به خوبی تربیت نشده اند، والدین به مسئولیت های اجتماعی خود عمل نمی کنند، بچه ها در مدارس به خوبی تربیت یا متنبه نمی شوند، ستارگان سینما و قهرمانان ورزشی و شخصیت های هنری الگوهای نامناسبی برای فرزندان این جامعه هستند، و الگوی زندگی غیرواقعی و دست نیافتنی را در آرزوهای این جوانان می کارند، نوجوانان، مشکل بیکاری و عدم روشنی آینده ی شغلی شان را دارند، آرزوهایی در ذهن شان پرورده شده که راهی مشروع برای دستیابی به آن در پیش روی خود نمی یابند یا نیافته اند، فاصله ی طبقاتی و نابرابری های مادی در این کشور بیداد می کند، اینها عزت نفس شان را از دست داده اند، بی عدالتی آنها را به این کارها وادار کرده است، احترام کافی و توجه از والدین شان یا از مسئولین دریافت نکرده اند، یک نفر ذکر می کرد که افزایش شهریه ی دانشگاه ها در این کشور به میزان 9 هزار پوند در سال در شکل گیری این بلواها موثر بوده است، جوانان به فکر خودکشی هستند، از اقدامات ضد اجتماعی واهمه ندارند، بدتر از این که نمی تواند بشود .... !

اینها بیانات جامعه شناسان آن جامعه نبود، اینها اظهار نظرهای مادر دو فرزند نوجوان، یک راننده ی اتوبوس، یک مربی نوجوانان، یک بزهکار پیشین، یک کارمند ساکن محله ای در شهر لندن، و امثال ایشان بود. یادمان نرود که ما همین جامعه شناسان بالقوه و تجربی را در سطح جامعه ی خودمان هم داریم که رویدادهای جامعه ی ما را بهتر از بسیاری از جامعه شناسان حاضر در دانشگاههای رسمی ما نظاره و تحلیل می کنند. فقط گاهی صدای شان شنیده نمی شود. چه بهتر که صدای شان را بشنویم، به موقع بشنویم!

پوتینٍ اونا و بهمنیٍ ما

اول بهمنی خودمان: "رييس‌كل بانك مركزي تقاضاي داخلي ارز را حداكثر 64ميليارد دلار برآورد كرد و گفت: اين حجم تقاضا در بازار به دليل برخي سوداگري و نيازهاي كاذب به 70ميليارد دلار رسيده است."
مانده ام که چه بنویسم! آقای بهمنی! مشکل اصلی بخش ارز در شرایط فعلی، دونرخی بودن ارز است. ارز را تک نرخی کنید که از فساد و رانت بزرگی که در جریان است جلوگیری شود. اگر فکر میکنید که تقاضای سفته گری معادل 6 میلیارد دلار در بازار وجود دارد، راه حل آسان است: 6 میلیارد دلار ارز اضافه به بازار بریزید. تمام.

پوتین: "امریکا هم اکنون همانند یک انگل در حال تغذیه از اقتصاد جهان است." و "فرمانروایی دلار بر جهان یک تهدید علیه بازارهای جهانی است."
پوتین خان! بیا و دست از سر ما بردار. مشکل تو این است که نمی خواهی بفهمی که دلار را به زور اسلحه پول ذخیره بین المللی نکرده اند. روسیه تحت امر خود شما، در زمان فرمانروایی شما، میلیاردها دلار بدهی دولت امریکا را خریده است. به زور هم به شما نداده اند، خودتان رفته اید و خریده اید. روبل هم جانشین دلار نمی شود، خودت را خسته نکن. فقط دولت و کنگره امریکا است که می تواند دلار را از موقعیت فعلی به زیر بکشد، که البته دست باسن شان درد نکند، اخیرا مشغول همین کارند.